H.264, H.265 (HEVC) hay AV1: nên dùng codec nào cho video điện thoại?

Codec là phương pháp dùng để nén hình ảnh trong video. Định dạng chứa (container) — MP4, MOV, MKV, WebM — chỉ là chiếc hộp đựng video và âm thanh đã nén. Khi người ta nói “chuyển sang MP4”, thứ thực sự quyết định dung lượng và chất lượng là codec bên trong.

Với video điện thoại, có ba codec đáng quan tâm.

Câu trả lời ngắn

H.264 (AVC): codec phát được ở mọi nơi

Được chuẩn hóa năm 2003, H.264 là codec video được hỗ trợ rộng rãi nhất hiện nay. Mọi điện thoại đều mã hóa được nó bằng phần cứng, và mọi trình duyệt, TV thông minh, máy tính xách tay và ứng dụng nhắn tin đều phát được.

Đây là codec kém hiệu quả nhất trong ba: với cùng chất lượng, nó cần nhiều bitrate nhất. Nhưng khi bạn không biết người kia sẽ xem trên thiết bị gì — một tệp đính kèm email, một video cho chiếc máy tính xách tay cũ của người thân — khả năng tương thích đáng giá hơn vài megabyte.

HEVC (H.265): bản nâng cấp cho mỗi ngày

HEVC, hoàn thiện năm 2013, được thiết kế để đạt chất lượng của H.264 với khoảng một nửa bitrate — và với cảnh quay điện thoại thật, nó tiến khá gần mức đó. Vì vậy iPhone mặc định quay bằng HEVC (Cài đặt → Camera → Định dạng → Hiệu suất cao), và nhiều điện thoại Android có tùy chọn này trong camera.

Điện thoại hiện đại mã hóa và giải mã HEVC bằng phần cứng, nên nhanh và tiết kiệm pin. Điểm vướng nằm ở bên ngoài điện thoại: một số máy tính Windows cần một tiện ích mở rộng nhỏ trả phí để phát, còn TV và trình duyệt đời cũ có thể không phát được.

AV1: gương mặt mới hiệu quả

AV1 được hoàn thiện năm 2018 bởi Alliance for Open Media — một nhóm gồm Google, Apple, Netflix, Amazon và Microsoft — như một codec miễn phí bản quyền. AV1 thường làm tệp nhỏ hơn HEVC ở chất lượng tương đương, và là codec mà các dịch vụ phát trực tuyến lớn ngày càng dùng nhiều.

Hai lưu ý với điện thoại. Giải mã AV1 bằng phần cứng có trên các chip cao cấp gần đây nhưng chưa phổ biến, nên một điện thoại cũ hơn có thể phát chậm hoặc không phát được. Còn mã hóa AV1 bằng phần cứng trên điện thoại vẫn hiếm, nên việc tạo một tệp AV1 thường diễn ra bằng phần mềm — chậm hơn HEVC thấy rõ.

Những codec khác bạn sẽ gặp

• VP9 — tiền thân của AV1 do Google phát triển, được dùng rộng rãi trên YouTube. Hiệu quả gần tương đương HEVC.
• VP8 và MPEG-4 Part 2 — các codec cũ hơn, chủ yếu hữu ích để tương thích với thiết bị và định dạng đời cũ.

Nên chọn codec nào?

• Chia sẻ với người khác: H.264. Nó sẽ phát được, chấm hết.
• Giải phóng dung lượng trên điện thoại của bạn: HEVC. Điện thoại phát được sẵn và mức tiết kiệm lớn.
• Lưu trữ nhiều năm: HEVC với thiết lập chất lượng rộng tay — hiệu quả, và được hỗ trợ rộng rãi bởi phần mềm bạn nhiều khả năng sẽ dùng.
• Tải lên YouTube, Instagram hoặc TikTok: ít quan trọng hơn bạn nghĩ. Nền tảng sẽ mã hóa lại bất cứ thứ gì bạn gửi; hãy đưa cho nó một tệp H.264 hoặc HEVC chất lượng tốt, ở độ phân giải nó cần.

Codec trong Ninja

Ninja ghi được cả sáu codec — H.264, HEVC, VP8, VP9, AV1 và MPEG-4 — vào mười hai định dạng chứa. H.264, VP8 và MPEG-4 miễn phí; HEVC, VP9 và AV1 có trong Ninja Pro. H.264 và HEVC chạy trên bộ mã hóa phần cứng của điện thoại, nên là hai codec nhanh nhất trong số đó. Các cài đặt sẵn chia sẻ tự chọn codec và độ phân giải cho nền tảng của chúng; Chuyển đổi cho bạn tự chọn cả hai.

Câu hỏi thường gặp

H.265 có tốt hơn H.264 không?

Về dung lượng tệp thì có: ở chất lượng tương đương, tệp HEVC nhỏ hơn đáng kể. Về khả năng tương thích, H.264 vẫn hơn — nó phát được trên mọi thứ.

AV1 có tốt hơn HEVC không?

AV1 thường cho tệp nhỏ hơn ở chất lượng tương đương và miễn phí bản quyền. Nó tạo chậm hơn trên điện thoại và hiện chưa phát được ở nhiều nơi bằng.

Điện thoại quay video bằng codec nào?

iPhone mặc định dùng HEVC. Điện thoại Android khác nhau tùy hãng và mẫu máy; nhiều máy quay H.264 trừ khi bạn bật tùy chọn hiệu suất cao trong cài đặt camera.